Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση όπως τη βιώνουν οι χρήστες της

Partner:Center for Social Innovation

Παρασκευή, 28th Ιουλίου, 2023.

Με βάση εκθέσεις[1] 6 χωρών[2] (συμπεριλαμβανομένων desk research, focus groups και mobile ethnography)

[1] Στην πλατφόρμα μας μπορείτε να βρείτε τις διάφορες εκθέσεις χωρών

[2] Λιθουανία, Σλοβενία, Κύπρος, Βέλγιο, Ισλανδία, Ελλάδα

Τα τελευταία χρόνια, η εκπαίδευση έχει μετατοπιστεί από τον φυσικό χώρο στη διαδικτυακή μάθηση, ή αλλιώς ηλεκτρονική μάθηση. Ενώ αυτός ο νέος τύπος μάθησης προσφέρει ένα σύνολο πλεονεκτημάτων, υπάρχουν και κάποια μειονεκτήματα. Παρ’ όλα αυτά, η ηλεκτρονική μάθηση αντιμετωπίστηκε αρκετά θετικά από την ακαδημαϊκή κοινότητα έως τη στιγμή που το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου αναγκάστηκε να στραφεί στην εξ αποστάσεως μάθηση λόγω της παγκόσμιας πανδημίας του COVID-19. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, πολλά ακαδημαϊκά ιδρύματα, φοιτητές και καθηγητές πέρασαν μια ταραχώδη εμπειρία μετάβασης εξολοκλήρου στην ηλεκτρονική εκπαίδευση.

Η έρευνα PLACEDU διερεύνησε τον αντίκτυπο της διαδικτυακής μάθησης σε 6 διαφορετικές χώρες, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα ύπαρξης μιας ποικιλίας λύσεων μεταξύ των οποίων μπορεί κανείς να επιλέξει.

Ειδικό πλαίσιο ανά χώρα

Ενώ όλες οι χώρες μοιράζονται αρκετά παρόμοιες προκλήσεις και δυνατότητες σχετικά με την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, υπάρχουν επίσης ορισμένα μοναδικά χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως ειδικά ανά χώρα:

Κύπρος:

Στις 11 Μαρτίου 2020 ανακοινώθηκε το κλείσιμο όλων των σχολικών μονάδων στην Κύπρο, συμπεριλαμβανομένων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης[1]. Για να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα πρόληψης για την αντιμετώπιση του ιού δεν θα παρεμποδίσουν τις ακαδημαϊκές σπουδές των φοιτητών τους, τα δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Κύπρο εφάρμοσαν έκτακτη εξ αποστάσεως διδασκαλία αντικαθιστώντας την παραδοσιακή δια ζώσης μάθηση με εξ αποστάσεως διαδικτυακή μάθηση από τις 16 Μαρτίου 2020 (Demetriou, Hadjicharalambous, & Keramioti, 2021). Ορισμένες από τις δυσκολίες που αναφέρθηκαν σχετικά με την εξ αποστάσεως διδασκαλία ήταν ζητήματα προσβασιμότητας λόγω αναπηρίας ή/και άλλων εκπαιδευτικών αναγκών, έλλειψη αξιόπιστης πρόσβασης σε υπολογιστή και περιορισμένη σύνδεση στο διαδίκτυο. Επίσης, οι φοιτητές πανεπιστημίων αντιμετώπισαν δυσκολίες στην εξισορρόπηση εργασίας και προσωπικής ζωής λόγω του αυξημένου φόρτου εργασίας, στην αδυναμία χρήσης των απαραίτητων τεχνολογιών και εργαλείων, στην επικοινωνία με τους διδάσκοντες και τους συμφοιτητές τους διαδικτυακά και στη δημιουργία σχέσεων με αυτούς, καθώς και στην έλλειψη δέσμευσης, συμμετοχής και κινήτρων (Meletiou-Mavrotheris, Eteokleous, & Stylianou-Georgiou, 2022). Οι εκπαιδευτικοί αντιμετώπισαν επίσης αρκετές δυσκολίες κατά τη διαδικασία μεταφοράς των μαθημάτων στο διαδίκτυο, όπως σύγχυση και δισταγμό, έλλειψη κατάρτισης, έλλειψη γνώσεων σχετικά με τις μεθόδους διδασκαλίας για ένα εξ αποστάσεως μαθησιακό περιβάλλον το οποίο ενσωματώνει την κοινωνική και επικοινωνιακή μάθηση και έλλειψη πόρων (Giannikas, Tsagari, & Liontou, 2022).

Το έργο PLACEDU θα αποτελέσει μια πλατφόρμα στην οποία θα αντιμετωπιστούν διάφορες προκλήσεις στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Επιπλέον, θα δημιουργηθεί πρόγραμμα κατάρτισης για την ενίσχυση των ικανοτήτων των εκπαιδευτικών.

  • Αν και έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα, είναι προφανές ότι οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται περισσότερη κατάρτιση για την ηλεκτρονική διδασκαλία ενώ οι μαθητές χρειάζονται περισσότερη κατάρτιση για την ηλεκτρονική μάθηση.
  • Είναι σημαντικό να επανεξετάσουμε τα μαθήματα σε ένα νέο πλαίσιο και να κατανοήσουμε ότι ορισμένα χαρακτηριστικά που έχουν λειτουργήσει κατά τη διάρκεια των μαθημάτων δια ζώσης, μπορεί να μην λειτουργούν σε ένα εικονικό περιβάλλον.
  • Αναπόφευκτα, θα πρέπει να επιδιώκεται όλες οι τάξεις (αν αυτό είναι δυνατόν) να είναι πιο διαδραστικές και να ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Οι ηλεκτρονικές τάξεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο ως αποθήκη υλικού και ως υποστηρικτικό μέσο, αλλά και ως διαδραστικό μαθησιακό περιβάλλον.

Το PLACEDU θα ενισχύσει τις ψηφιακές δεξιότητες ως εγκάρσια θεματική ενότητα του προγράμματος σπουδών. Η μετάβαση στη διαδικτυακή μάθηση έχει εντείνει τις υπάρχουσες εκπαιδευτικές ανισότητες με αποτέλεσμα τόσο τις απώλειες στη μάθηση όσο και την αποδέσμευση από την εκπαίδευση. Χρειάζεται υποστήριξη για το ακαδημαϊκό και διοικητικό προσωπικό των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων σχετικά με τον τρόπο αντικατάστασης της επιτόπου διδασκαλίας με την ηλεκτρονική παράδοση. Οι μέθοδοι διδασκαλίας, τα εγχειρίδια κ.λπ. πρέπει να προσαρμοστούν για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση και απαιτείται ποιοτική αναβάθμιση σε πολλά επίπεδα διδασκαλίας, χρήσης της τεχνολογίας κ.λπ.

Ωστόσο, η έμφαση θα δοθεί στη σωματική και ψυχική ευεξία των εκπαιδευτικών και των μαθητών. Καθώς η τακτική επαφή μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των κινήτρων και της δέσμευσης στη μαθησιακή διαδικασία, είναι βασικό να προωθηθεί μια πιο άμεση ανταλλαγή μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών.

Ποια θα είναι λοιπόν η επόμενη κανονικότητα στην εκπαίδευση; Πώς θα φαίνεται και πώς θα είναι;

Είναι οι αποθαρρυμένοι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί που κοιτούν μια μαύρη οθόνη η ΕΠΟΜΕΝΗ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ στην εκπαίδευση;

Το PLACEDU θα κάνει ό,τι μπορεί για να αντιμετωπίσει τα μειονεκτήματα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Ο συντονιστής του έργου PLACEDU, Žemartas Budrys:

“Στόχος του έργου είναι να επιστήσει την προσοχή στα μειονεκτήματα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και να τα αντιμετωπίσει. Παρέχοντας μια σειρά εργαλείων και μεθόδων που έχουν σχεδιαστεί για την καταπολέμηση της απομόνωσης, τη διευκόλυνση της επικοινωνίας και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και την υποστήριξη της ψυχικής και συναισθηματικής ευημερίας τόσο των μαθητών όσο και των εκπαιδευτικών, το PLACE έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της διαδικτυακής μάθησης. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη που θα συμβάλει στη διασφάλιση της πρόσβασης των μαθητών σε εκπαίδευση υψηλής ποιότητας, ανεξάρτητα από την τοποθεσία ή τις συνθήκες που επικρατούν”.

Η υπεύθυνη του έργου PLACEDU  στο CSI, Φωτεινή Παπαδοπούλου, δήλωσε:

“Το έργο PLACEDU στην Κύπρο θα συμβάλει στην αντιμετώπιση ορισμένων εκ των δυσκολιών που σχετίζονται με την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Μέσω του έργου θα παρασχεθούν  εργαλεία και μέθοδοι για τους εκπαιδευτικούς και το προσωπικό που θα τους βοηθήσουν να προσαρμοστούν στη διαδικτυακή μάθηση, να βελτιώσουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες, να ενισχύσουν την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της διαδικτυακής μάθησης και να προωθήσουν την ευημερία τόσο των μαθητών όσο και των εκπαιδευτικών”.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο επισκεφθείτε την ιστοσελίδα https://placedu-project.com/

Το έργο PLACEDU υλοποιείται από 7 εταίρους που προέρχονται από 6 χώρες: Λιθουανία (XWHY και Πανεπιστήμιο του Βίλνιους), Σλοβενία (Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνας), Κύπρος (CSI), Βέλγιο (OTB International), Ισλανδία ( Πανεπιστήμιο Island) και Ελλάδα (KMOP Education & Innovation Hub).

Το έργο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Erasmus+ KA2 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Βιβλιογραφικές παραπομπές

Demetriou, L., Hadjicharalambous, D., & L. Keramioti. (2021). Examining the relationship between distance learning processes and university students anxiety in times of covid. European Journal of Social Sciences Studies6(2), 123-141. DOI: 10.46827/ejsss.v6i2.1012

Giannikas, C. N., Tsagari, D., & Liontou, T. (2022). Digital Literacy in Language Education: The COVID-19 Era of Cyprus. In Transferring Language Learning and Teaching From Face-to-Face to Online Settings (pp. 189-202). IGI Global.

Meletiou-Mavrotheris, M., Eteokleous, N., & Stylianou-Georgiou, A. (2022). Emergency remote learning in higher education in Cyprus during COVID-19 lockdown: A zoom-out view of challenges and opportunities for quality online learning. Education Sciences12(7), 477. https://doi.org/10.3390/educsci12070477

[1]  https://www.pio.gov.cy/coronavirus/press/11032020_5.pdf